Hà Nội, những ngày cuối năm Quý Mão 2023, không khí Tết đang tràn ngập khắp các phố phường…
Những cây đào, cây quất đua nhau khoe sắc với muôn vẻ hình dáng …
Những dòng xe cộ ngược xuôi, ẩn hiện những gương mặt người tất bật, vội vã…
Và trong dòng chảy bất tận ấy, chúng tôi, những người con Phật cũng đang trên hành trình để trở về ngôi nhà tâm linh của chính mình.
******
THIỀN LÂM TỊNH LẠC
6h00 Sáng Chủ nhật ngày 04/02/2024
Từ thềm Chánh Điện nhìn lên đồi Thanh Tịnh, sương mù rơi xuống dày đặc tạo nên một tấm chăn màu bạc phủ trùm lên toàn bộ cỏ cây và vạn vật. Thấp thoáng trong màn sương, những dáng thông non xanh thẫm đứng im lìm, kiên trung bám rễ trụ sâu vào lòng đất Mẹ.
Nằm sát chân đồi Thanh Tịnh, ngôi Đại Hùng Bảo Điện của Thiền Lâm Tịnh Lạc vừa hoàn thành xong phần kết cấu chính. Từng đường nét vì kèo, mái, cột thô mộc, giản dị hòa hợp trong tổng thể kiến trúc đặc sắc đã góp phần tôn vinh vẻ đẹp hùng vĩ của nơi chốn Già Lam thanh tịnh này.
Hôm nay đây, chính tại nơi này, một sự kiện trọng đại sắp diễn ra – Đại Lễ An Vị Tôn Tượng Đức Phật Chuyển Pháp Luân.
Tôn tượng Tôn Tượng Đức Phật Chuyển Pháp Luân bằng đồng đỏ loại 1, cao 5 mét, nặng 9 tấn được tôn trí nơi Phật đài trang nghiêm. Bên sau kim thân Đức Phật là nền năm dải lụa năm màu biểu trưng cho Ánh hào quang chiếu rọi 10 ngàn thế giới khi Đức Bồ Tát Chánh Đẳng Giác thành tựu Phật Quả . Trong không gian lộng gió của ngôi Đại Hùng Bảo Điện, sắc Xuân hội tụ dưới chân Phật đài như muốn nói lời tôn vinh đến 32 tướng tốt và 80 vẻ đẹp của Đấng Từ Phụ.
Rồi vào khoảng 9 giờ sáng, khi những tia nắng vàng đầu tiên xuất hiện xua tan màn sương mờ, bầu trời yên lặng, trong không gian mênh mang, dưới mái vòm vút cao nơi Chánh Điện, Chị Nguyễn Thụy Khanh – đại diện cho Ban cư sĩ Hộ trì Tam Bảo Thiền viện Tịnh Lạc đã thành kính dâng lên lời tác bạch đến chư Tăng:
“Vì Phật Pháp xương minh
Vì Thiền Môn hưng thịnh
Vì phụng sự Tam Bảo
Vì lợi lạc chúng sinh.”
“…nay giờ lành đã điểm, chúng con xin thành kính trang nghiêm thân khẩu ý phủ phục trước oai linh ba ngôi Tam Bảo cao quý. Ngưỡng mong quý Ngài từ bi hoan hỉ hứa khả tiếp nhận và cùng nhất tâm cầu nguyện cho sở cầu sở nguyện của chúng con sớm được viên thành…”
Chư Tăng im lặng, từ bi chấp thuận lời tác bạch thỉnh cầu rồi cùng khởi thân rời Pháp tọa, tiến đến trước Phật đài để bắt đầu thời khóa tụng “Kinh Lễ bái Tam Bảo” và “Kinh Chuyển Pháp Luân” . Những lời Kinh tụng đầy oai lực vang dội không gian làm tái hiện thời điểm lịch sử cách đây 2500 năm, nơi vườn Nai ở Isipatana, khi lần đầu tiên Đức Phật chuyển vận bánh xe Pháp (Dhamma) đoạn trừ bất thiện mà chư thiên và nhân loại chưa từng được nghe.
Dứt thời Kinh tụng, người dẫn chương trình tác bạch thỉnh Pháp Sư đăng đàn thuyết Pháp. Thông qua lối dẫn nhập bằng những nét đại cương của bài Kinh rồi mới đi vào giải thích những ngữ nghĩa quan trọng trong Kinh. Đặc biệt với phong thái giản dị mà gần gũi, cách sử dụng ngôn từ rõ ràng, dễ hiểu, Đại Đức Phó trụ trì bắt đầu giảng giải cho chúng con về những cực đoan mà một người xuất gia không nên thực hành theo.
Đó là:
1. Sự dễ duôi trong dục lạc – là hạ liệt, phàm tục, không xứng phẩm hạnh của bậc Thánh nhân, và vô ích.
2. Sự thiết tha gắn bó trong lối tu khổ hạnh – là đau khổ, không xứng phẩm hạnh của bậc Thánh nhân, và vô ích.
Vì rằng, nếu một Tỷ-kheo đắm say trong các dục, sự dính mắc với dục lạc sẽ tăng trưởng từng ngày. Vị ấy sẽ bị vướng trong dòng xoáy của tham ái. Do vậy, vị ấy không thể chứng ngộ Niết-bàn (Nibbāna) hay chứng đắc bất kỳ thành tựu nào về thiền.
Nếu một Tỷ-kheo sùng bái sự hành xác, vì thân vị ấy trở nên kiệt sức và tâm trở nên bất an bởi vì các cơn đau, vị ấy không thể chứng đắc bất kỳ sự định tâm sâu nào. Không có định tâm sâu, Tỷ-kheo ấy không chứng ngộ được các Pháp như chúng thật là. Vì vậy, vị ấy thất bại trong việc thể nhập được Bốn Thánh Đế.
Sau khi mở đầu bài Kinh bằng việc khuyên người xuất gia từ bỏ hai thái cực cực đoan, xác lập con đường Trung đạo, Đức Phật tiếp tục thuyết về Tứ Diệu Đế (bốn chân lý vi diệu), danh từ Pali gọi những chân lý này là Ariya Saccani (những chân lý Thánh thiện, hay Thánh đế), vì đây là những chân lý do Đức Phật tìm ra, là bậc Thánh nhân (Ariya) vĩ đại nhất, hoàn toàn trong sạch và đã thanh lọc trọn vẹn mọi nhiễm ô.
1. Thánh đế thứ nhất: Khổ Thánh Đế
Sanh là khổ, già là khổ, bệnh là khổ, chết là khổ, sầu, bi, khổ, ưu, não là khổ, oán gặp nhau là khổ, ái biệt ly là khổ, cầu không được là khổ. Tóm lại, năm thủ uẩn là khổ.”
Oán gặp nhau là khổ, ái biệt ly là khổ, cầu không được là hữu ái khổ (sarāgadukkha), nghĩa là khổ xảy ra bởi dính mắc… Tóm lại, hễ có thân tâm ở đây là có sự đau khổ.
2. Thánh Đế thứ hai: Tập Thánh Đế
Chính là tham ái này đưa đến tái sanh, tìm cầu hỷ lạc chỗ này chỗ kia. Tức là dục ái, hữu ái, phi hữu ái. Này các Tỷ-kheo, đây là Thánh Đế về Nguồn Gốc của Khổ.
3. Thánh Đế thứ ba: Diệt Thánh Đế
“Ðây là Thánh đế về Khổ diệt, này các Tỷ-kheo:
“Chính là ly tham, đoạn diệt, không có dư tàn khát ái ấy, sự quăng bỏ, từ bỏ, giải thoát, không có chấp trước.”
Trong bài Kinh (Sutta) này, Đức Phật dạy rằng tận diệt không còn dư sót tham ái là Khổ Diệt Đế (nirodha-sacca). Sự tận diệt không còn dư sót tham ái hay vì sự tận diệt không còn dư sót vô minh, tham ái, chấp thủ, hành và nghiệp lực mà ngũ uẩn (Khổ Đế, dukkha-sacca) sẽ hoàn toàn bị tận diệt không còn dư sót.
4. Thánh Đế thứ tư: Đạo Thánh Đế
Đôi khi Bát Thánh Đạo được gọi là Đạo Đế (magga-sacca).
“Này các Tỷ-kheo, đây là Thánh đế về Con Ðường đưa đến Khổ diệt,
“Chính là con đường Thánh đạo Tám ngành, tức là chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.”
Khi thực hành nhiệt tâm, tinh tấn, chánh niệm, tỉnh giác trên con đường có tám chi phần, được gọi là Bát Chánh Đạo như vậy, đến một ngày, khi tất cả nhân duyên và phước báu được hội đủ, Thánh Đạo – Thánh Quả sẽ xuất hiện trong dòng tâm của quý Phật tử. Đó là thời khắc mà được Đức Phật mô tả trong bài Kinh Chuyển Pháp Luân này là: “mắt sinh khởi, trí sinh khởi (ñāṇam udapādi), tuệ sinh khởi (paññā udapādi), minh triết sinh khởi (vijjā udapādi), ánh sáng sinh khởi (āloko udapādi).”
Phật Giáo ra đời đã hơn 25 thế kỷ, nhưng những lời dạy của Đức Phật vẫn chứa đựng hơi thở thời đại và không lệ thuộc vào sự thay đổi của không gian và thời gian. Giáo lý Trung Đạo và Tứ Thánh Đế càng có ý nghĩa hơn khi đó chính là bài Pháp đầu tiên được Đức Phật nói ngay sau khi Đức Bồ Tát Chánh Đẳng Chánh Giác giác ngộ Vô thượng Bồ đề, minh chứng cho một trí tuệ vô song vừa được thức tỉnh sau một thời gian dài mộng mị trôi lăn trong cõi tử sinh. Những lời tôn kính lễ bái đến ba ngôi Tam Bảo cao quý, Ngài Đại đức Phó trụ trì đã dứt Pháp thoại mà tâm chúng con dường như vẫn còn lưu lại mãi…
Thật vậy!
“Ngày nào hành thập thiện,
ba hạnh nghiệp thanh tịnh
Ngày ấy ngày phúc lành
Ngày tinh tú cát tường,
Là ban mai tươi đẹp,
Là sáng trong thức giấc,
Mỗi giờ phút hưng thịnh,
Mỗi giây khắc hanh thông,
Cúng dường bậc phạm hạnh
Là tế tự nhiệm mầu.
Trong những ngày như vậy
Có hành động chân chánh,
Có lời nói an lành,
Trong sáng là ý nghĩ,
Ba nghiệp được tốt đẹp,
Thực hành điều tốt đẹp, thời đạt nhiều lợi ích.
Nguyện cầu đến cho người – cùng thân bằng quyến thuộc
Đạt lợi ích an vui – vô bệnh được an lạc – tấn tu trong Pháp Phật.
Nguyện người trọn hạnh phúc, và chư thiên che chở
Nhờ tất cả Uy Phật, mong người hằng an lành.
Nguyện người trọn hạnh phúc, và chư thiên che chở
Nhờ tất cả Uy Pháp, mong người hằng an lành.
Nguyện người trọn hạnh phúc và chư thiên che chở
Nhờ tất cả Uy Tăng, mong người hằng an lành”
Lành thay! Lành thay! Lành thay!
Vân Du, ngày 04/02/2024 – Tín nữ Tịnh Vân kính ghi.
